Over vormen van natuurcoaching

Over vormen van natuurcoaching

Op de opendeur van In Balans viel het me weer op: wanneer mensen ‘natuurcoaching’ zien staan, denken ze snel aan “wandelen”. Wandelen en wandelcoaching kan een vorm van natuurcoaching zijn. Daar is overigens niets mis mee. Maar wat we bij Elkar doen, is iets heel anders. In dit artikel wil ik dat beter kaderen en uitleggen.

Wat is natuurcoaching?

Natuurcoaching kan het beste omschreven worden “als een specialisatie binnen het brede coachvak, waarin de natuur, in een brede zin van het woord, ingezet wordt als tool in processen van verandering, groei en ontwikkeling van mensen, teams en organisaties” (de Wilde, Natuur als Coach, 2015, blz 17).

Deze definitie houdt in dat natuurcoaching vele vormen kan aannemen, en dat ze allemaal de natuur, in de brede zin van het woord, als coaching-instrument inzetten.

Wandelcoaching is een vorm van natuurcoaching. Zoals coachen met paarden en pony’s ook een vorm is. Of met honden. Of tuintherapie en outdoorcoaching. Of, zoals de vorm die het Agentschap Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid aan het ontwikkelen is: specifiek voor loopbaanbegeleiding.

Wat is dan die natuur “in de brede zin van het woord”?

De natuur als waarneembaar deel van de wereld: bomen, bergen, rivieren, dieren, heide, wind, regen, zon, vruchten… De natuur als metafoor, als drager van natuurlijke processen, als leer- en observatieplek, als inspiratiebron voor een leefstijl (leven en eten volgens de seizoenen), als bron van energie en rust.  Maar ook de natuur als het grote geheel waar wij deel van uitmaken. Waar wij onlosmakelijk mee verbonden zijn. Waarbij de deelnemer niet alleen getraind en gecoacht wordt in persoonlijke ontwikkeling, maar ook in de ontwikkeling van een respectvolle en zorgdragende relatie met Moeder Aarde.

Het is daarom heel belangrijk dat iemand die natuurcoaching aanbiedt, goed uitlegt welke vorm hij/zij aanbiedt, en vanuit welke invalshoek hij/zij werkt. Kortom: de Gouden Cirkel van waarom, hoe en wat, moet duidelijk zijn.

Natuurcoaching bij Elkar is op de eerste plaats een mentale training. Mental Preparation Training. Zoals er ook Physical Preparation Training bestaat. Waarom? Omdat een groter zelfbewustzijn zorgt voor rust, richting, zelfvertrouwen, energie, motivatie, een doel. Het zorgt er voor dat je dichter bij jezelf blijft en keuzes maakt die goed voelen, die je een stap verder brengen op je reis naar je doel.

We leven in een momentum waarin heel veel mensen zoekende zijn. Omdat ze goed genoeg aanvoelen dat het leven zoals ze het op dit moment kennen, niet de voldoening geeft waar ze naar verlangen. Vaak is er dan de reflex om oplossingen te gaan zoeken om de symptomen te onderdrukken.

Bij Elkar draaien we het om: daar leren we mensen eerst ont-spannen en dicht bij zichzelf te blijven. Omdat alles wat nodig is om te groeien en te bloeien, al aanwezig is. Maar het zit wat verstopt achter spanningen. Die werken we weg. We zoeken geen oplossingen voor de symptomen. Wel voor de oorzaken.

Daarom trainen we qigong. Qigong is dé bewegingsleer bij uitstek die deze principes omvat en in de praktijk brengt. Moderne programma’s als “rots en water” zijn daar een afgeleide van. Qigong is het eeuwenoude origineel. Is er iets mis met “rots en water”? Helemaal niet. Alleen: als niet verteld wordt dat het van qigong afstamt, blijft qigong de grote onbekende.

Typisch voor qigong, is dat het geblokkeerde emoties vrij maakt. Het kan best dat iemand een tijdje zich minder goed voelt of sneller kwaad of verdrietig is terwijl die qigong beoefent. Dat is gestagneerde energie die vrij komt. Daar moet je door. Het is zinvol je omgeving te waarschuwen, zodat ze het niet persoonlijk nemen en je niet gaan afblokken.

Een tweede kenmerk van het tijdperk waarin we leven, is dat heel wat mensen ver verwijderd zijn van “de natuur”. Gelukkig zijn er meer en meer fantastische initiatieven in heel diverse domeinen van het maatschappelijke leven, die de connectie tussen mens en natuur willen herstellen. Denk aan organisaties die vakanties en tochten aanbieden in de natuur. Of scholen die buiten les geven, en organisaties die activiteiten in de natuur inzetten als vorm van groepsontwikkeling of als therapie.

Ook bij Elkar willen we de connectie tussen mens en natuur versterken. Dat is wat we doen in de sessies natuurcoaching: enerzijds traint de deelnemer in de ontwikkeling van innerlijke wijsheid, en in het toelaten van en durven vertrouwen op innerlijke wijsheid. En anderzijds traint de deelnemer in het observeren van de natuur. Er naar kijken, ruiken, luisteren, voelen, aanvoelen, proeven ook. Omdat de coaching uitgaat van de natuurlijke cyclus van verandering, die iedereen al wel kent, internaliseert de deelnemer op termijn die natuurlijke cyclus als een referentie en kompas. Hierdoor bereiken we voornamelijk twee effecten: ten eerste krijgt de deelnemer een groter zelfvertrouwen in de eigen innerlijke wijsheid en dus in de eigen inzichten om te begrijpen wat er op dit moment speelt. Het tweede effect is dat de natuur zelf een referentie wordt waar deelnemer automatisch aan gaat denken: de kans is heel groot dat de deelnemer spontaan zelf de natuur zal opzoeken op zoek naar antwoorden, en de kans is heel groot dat de deelnemer in allerhande situaties aan het kompas van de cirkel van verandering zal denken om te voelen wat er gebeurt. Zo versterken we de band tussen mens en zijn natuur.

Ik voeg er dan ook nog outdoorvaardigheden aan toe. Enerzijds omdat dat gewoon leuk is, en anderzijds omdat het iets vertelt over iemands vaardigheden en mogelijkheden om bij te leren. Het vertelt ook iets over groepsvorming. Het resultaat is nog meer zelfbewustzijn en nog meer zelfvertrouwen. En, deelnemers leren op een verantwoordelijke manier in de natuur te verblijven, met respect voor de natuur en met respect voor de principes van “Leave No Trace”.

Samengevat: natuurcoaching bij Elkar is mentale training en ontwikkeling van iemands bewustzijn. Vanuit ervaringsleren, vanuit connectie met de natuur en de cirkel van verandering en vanuit de taoistische filosofie van de weg van de natuur.